Stacja Muzealna Świętno

Wieś Świętno

Świętno to niewielka, zamieszkała przez około 1 000 mieszkańców wieś, leżąca w zachodniej części Województwa Wielkopolskiego, w Powiecie Wolsztyńskim, Gminie Wolsztyn, tuż przy granicy z Ziemią Lubuską.

Pierwsze, udokumentowane wzmianki o wsi Świętno pochodzą z drugiej połowy XVII wieku. Ponad 600-hektarowy majątek wiejski stanowił początkowo własność rodu Bielińskich, a następnie – Nassau. Po okresie rozbiorów Polski w Świętnie zaczęli osadzać się Niemcy, którzy z czasem stanowili około 90% spośród niemal 700 mieszkańców wsi.

W styczniu 1919 roku, gdy Powstańcy Wielkopolscy zbliżali się do Wolsztyna i jasnym stało się, że wkrótce Świętno zostanie włączone do Polski, tamtejszy pastor – Emil Gustav Hegemann – wraz z radą sołecką proklamowali Republikę Świętnieńską. Wieś przez ponad 200 dni była państwem uznanym na arenie międzynarodowym, posiadającym własny parlament, niewielką, 100-osobową armię, ministra spraw zagranicznych (pastora Hegemanna) oraz ministra wojny (leśniczego Teske).
10 sierpnia 1919 roku pastor Hegemann, uprzedzając wydanie rozkazu do ataku przez dowódcę powstańczej armii, ogłosił zakończenie istnienia republiki i poprosił władze niemieckie o włączenie wsi w granice państwa. W ten sposób na ponad 20 lat pomiędzy Świętnem a Kębłowem ustalona została granica pomiędzy Niemcami a Polską.
Po 1945 roku Świętno weszło w skład Polski, a niemieccy mieszkańcy wsi zostali przesiedleni.

Do najciekawszych zabytków wsi należą poewangelicki, szachulcowy kościół pw. Matki Bożej Fatimskiej z II połowy XIX wieku oraz zlokalizowana nieopodal niego pastorówka z początku XX wieku. Na wschód od wsi, blisko naszej linii, w środku lasu znajduje się Jezioro Święte, a po jego drugiej stronie – ponad 30-metrowej wysokości, drewniana wieża widokowa.

Stacja kolejowa w Świętnie

Stacja kolejowa w Świętnie otwarta została 1 listopada 1908 roku. W ceglanym, 2-kondygnacyjnym budynku zlokalizowano poczekalnię, kasę biletową, biuro dyżurnego ruchu oraz nastawnicownię. W bezpośrednim sąsiedztwie budynku dworcowego wzniesiony został magazyn kolejowy, a po drugiej stronie brukowanej drogi prowadzącej na ładownię – ceglany budynek toalet.

Po zachodniej stronie budynku dworcowego zlokalizowano budynek gospodarczy oraz brukowaną rampę służącą do rozładunku wagonów.

Do 1990 roku stacja wyposażona była w trzy tory: tor główny, dodatkowy oraz ładunkowy. Pomiędzy torami głównym a dodatkowym oraz dodatkowym a ładunkowym wzniesiono brukowane perony służące pasażerom.

Dziesiątki kolejowych eksponatów w dawnej poczekalni

Od kilku lat w nieodpłatnie udostępnianych nam przez Gminę Wolsztyn pomieszczeniach budynku dworcowego organizujemy stałą ekspozycję kolejowych pamiątek: wskaźników, lamp i latarnii, urządzeń, dokumentów. W dawnym pomieszczeniu biura dyżurnego ruchu pieczołowicie odtwarzamy jego wyposażenie, chcąc oddać klimat sprzed lat. Z kolei w nastawnicowni, która przez lata świeciła pustką, zabudowujemy historyczną nastawnicę z początku XX wieku. Chcemy, aby nasza izba muzealna była miejscem interaktywnym – przestrzenią, w której każdy będzie mógł dotknąć zabytkowych urządzeń, zapoznać się z ich działaniem – poczuć się jak dyżurny ruchu.